1. สาเหตุของอาการปวดศีรษะจากต้นคอ
ปวดศีรษะจากต้นคอ เกิดจากการส่งสัญญาณปวดของเส้นประสาทบริเวณคอส่วนบน (C1–C3) ที่เชื่อมโยงกับเส้นประสาทไตรเจมินัล (Trigeminal Nerve) ทำให้รู้สึกปวดร้าวขึ้นไปยังศีรษะ แม้ว่าต้นเหตุที่แท้จริงจะอยู่ที่บริเวณต้นคอ
สาเหตุที่พบได้บ่อย
- กล้ามเนื้อต้นคอตึงเรื้อรัง โดยเฉพาะกล้ามเนื้อ Suboccipital, Trapezius และ Levator Scapulae
- ภาวะข้อต่อกระดูกคอเสื่อม (Cervical Spondylosis) มักพบในผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 40 ปีขึ้นไป
- หมอนรองกระดูกคอเสื่อมหรือเคลื่อน ในระดับ C2–C3 หรือ C3–C4
- พฤติกรรม Tech Neck ก้มมองมือถือ–คอมพิวเตอร์เป็นเวลานาน
- ท่านั่งทำงานผิดหลักการยศาสตร์ เช่น จอภาพต่ำเกินไป เก้าอี้ไม่รองรับช่วงคอ–บ่า
- หมอนที่ไม่เหมาะสม หมอนสูงเกินไปหรือต่ำเกินไป ทำให้แนวคอผิดปกติขณะนอน
- ความเครียดและการนอนไม่เพียงพอ ทำให้กล้ามเนื้อรอบต้นคอตึงตัวมากขึ้น
- การบาดเจ็บที่คอจากอุบัติเหตุ เช่น ภาวะ Whiplash จากอุบัติเหตุทางรถยนต์ในอดีต
2. อาการของปวดศีรษะจากต้นคอ
ผู้ที่มีภาวะ ปวดศีรษะจากต้นคอ อาจมีอาการแตกต่างกันในแต่ละบุคคล ลักษณะเด่นที่ช่วยให้แยกแยะจากปวดศีรษะชนิดอื่น ได้แก่:
- ปวดร้าวจากท้ายทอย ขึ้นไปยังด้านหลังศีรษะ ขมับ หรือกระบอกตา โดยทั่วไปมักเป็นข้างเดียว
- อาการปวดมักเริ่มที่บริเวณ ต้นคอ–ท้ายทอย ก่อนแล้วจึงร้าวขึ้นไปยังศีรษะ
- หันคอ ก้มเงยคอ หรือคงค้างท่าใดนาน ๆ แล้วอาการปวดเพิ่มขึ้น
- คอตึง, เคลื่อนไหวคอจำกัด, ฟังเสียงกรอบแกรบเมื่อหันคอ
- ปวดศีรษะร่วมกับอาการ เวียนศีรษะ หรือ คลื่นไส้ ในบางราย
- กล้ามเนื้อต้นคอ–บ่ากดเจ็บชัดเจน อาจคลำพบจุดกดเจ็บ (Trigger Points)
- อาการปวดมักรุนแรงขึ้นในช่วงบ่าย–ค่ำของวันทำงาน หรือหลังนั่งทำงานต่อเนื่อง
3. แนวทางการดูแลแบบองค์รวม “5 เสา” โดยไม่ต้องผ่าตัด
หมอซัน วิสัญญีแพทย์ที่จบจากคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล และมีความเชี่ยวชาญด้านการระงับปวดและการฝังเข็ม มุ่งเน้นแนวทางการดูแลผู้ป่วย ปวดศีรษะจากต้นคอ แบบองค์รวมที่เรียกว่า “5 เสา” ซึ่งให้ความสำคัญทั้งการบรรเทาอาการในระยะสั้น และการแก้ไขปัจจัยพื้นฐานที่ทำให้กลับมาเป็นซ้ำในระยะยาว โดยไม่ต้องพึ่งพาการผ่าตัด
แนวทางนี้เหมาะสำหรับทั้งผู้ที่เพิ่งเริ่มมีอาการปวดศีรษะจากต้นคอ และผู้ที่เคยรักษาด้วยยาแก้ปวดต่อเนื่องหรือผ่าตัดบริเวณคอมาแล้วแต่ยังมีอาการปวดศีรษะ:
-
การใช้ยา ตามหลัก “ให้ครบ ให้ถูก ให้ถึง”
การจัดยาให้ครบกลุ่มที่จำเป็นสำหรับอาการปวดศีรษะจากต้นคอ ครอบคลุมยาแก้ปวด ยาคลายกล้ามเนื้อต้นคอ–บ่า ยาต้านการอักเสบ และในรายที่มีการระคายเคืองเส้นประสาทอาจพิจารณายาแก้ปวดเส้นประสาท การใช้ยาควรเป็นไปอย่างเหมาะสมและภายใต้คำแนะนำของแพทย์ เพื่อหลีกเลี่ยงภาวะ Medication Overuse Headache ที่เกิดจากการใช้ยาแก้ปวดมากเกินไป
-
การฝังเข็มทางการแพทย์
การฝังเข็ม ได้รับการรับรองจาก องค์การอนามัยโลก (WHO) ว่ามีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์สนับสนุนการใช้บรรเทาอาการ ปวดศีรษะจากต้นคอ และ ปวดศีรษะจากความตึงเครียด หมอซันใช้เทคนิคบูรณาการที่ผสมผสานความรู้ทั้งแพทย์แผนตะวันตก แพทย์แผนจีน และวิสัญญี โดยอาจเลือกจุดสำคัญในแนวต้นคอและท้ายทอย เพื่อช่วยคลายกล้ามเนื้อ Suboccipital และลดการตึงตัวของกล้ามเนื้อบ่า
-
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร DrSUN4in1 — ฟื้นฟูและช่วยลดโอกาสกลับมาเป็นซ้ำ
DrSUN4in1 เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่มีส่วนประกอบสำคัญสำหรับการดูแลข้อต่อและหมอนรองกระดูก ได้แก่ UC-II (คอลลาเจนไทป์ 2 จากสหรัฐอเมริกา ที่อาจช่วยดูแลข้อต่อกระดูกคอที่เสื่อม), Proteoglycan (จากญี่ปุ่น ช่วยดึงน้ำเข้าหมอนรองกระดูก), และ Magnesium ที่ช่วยคลายกล้ามเนื้อต้นคอ–บ่า ผ่านมาตรฐาน อย. — ผู้ที่ดูแลปัจจัยพื้นฐานควบคู่กับการใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารนี้ อาจช่วยลดโอกาสกลับมาเป็นซ้ำของอาการปวดศีรษะจากต้นคอ
-
การลดความเสี่ยง — รากฐานของการดูแลแบบยั่งยืน
ปัจจัยพื้นฐานในชีวิตประจำวันมีผลโดยตรงต่ออาการปวดศีรษะจากต้นคอ การปรับพฤติกรรมในด้านต่อไปนี้จึงเป็นหัวใจสำคัญในการลดโอกาสกลับมาเป็นซ้ำ:
🖥️
ท่านั่งและการใช้หน้าจอ
ปรับจอภาพให้อยู่ในระดับสายตา ลดมุมก้มศีรษะ พักจากหน้าจอทุก 30–45 นาที ใช้เก้าอี้ที่มีพนักพิงรองรับช่วงคอ–บ่า😴
หมอนและการนอน
เลือกหมอนที่รองรับแนวคอให้อยู่ในระดับเดียวกับกระดูกสันหลัง นอนให้เพียงพอ 7–9 ชั่วโมง หลีกเลี่ยงการนอนคว่ำที่ต้องบิดคอ🧘
การจัดการความเครียด
ความเครียดเรื้อรังทำให้กล้ามเนื้อต้นคอ–บ่าตึงตัว การฝึกหายใจลึก สมาธิ และการพักผ่อนที่เพียงพออาจช่วยลดอาการปวดศีรษะ💧
การดื่มน้ำและคาเฟอีน
ดื่มน้ำให้เพียงพอ ลดการบริโภคคาเฟอีนและเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง เพราะการขาดน้ำหรือการเสพคาเฟอีนเกินอาจกระตุ้นอาการปวดศีรษะ -
การออกกำลังกายเสริมกล้ามเนื้อแกนกลางและต้นคอ
ท่าออกกำลังกายเฉพาะที่อาจช่วยฟื้นฟูสมดุลของกล้ามเนื้อต้นคอ ได้แก่ Chin Tucks (เก็บคางเข้า), Deep Neck Flexor Activation, Scapular Retraction (บีบสะบักเข้าหากัน) และ Upper Trapezius Stretch ร่วมกับการเสริมกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัวด้วย Plank, Bird-dog ทุกท่าควรปฏิบัติภายใต้คำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญและไม่ทำให้อาการปวดเพิ่มขึ้น
แนวคิดของหมอซัน
หมอซันมุ่งเน้นการดูแลผู้ป่วยปวดศีรษะจากต้นคอด้วยแนวทางที่ไม่ต้องพึ่งพาการผ่าตัด ทั้งกลุ่มที่เพิ่งเริ่มมีอาการ และกลุ่มที่เคยรักษาด้วยยาแก้ปวดต่อเนื่องหรือเคยผ่าตัดบริเวณคอมาแล้วแต่ยังมีอาการปวดศีรษะ โดยให้ความสำคัญกับการดูแลปัจจัยพื้นฐานทั้งท่าทาง การนอน และความเครียด ควบคู่กับการรักษาเฉพาะทาง เพื่อบรรเทาอาการในระยะสั้น และลดโอกาสกลับมาเป็นซ้ำในระยะยาว
4. คลิปจากหมอซัน
หมอซันอธิบาย 3 เหตุผลสำคัญที่ทำให้ปวดคอบ่าไหล่เรื้อรังรักษาไม่หาย ซึ่งเป็นรากเหง้าสำคัญของอาการปวดศีรษะจากต้นคอ พร้อมแนวทางการดูแลที่ครอบคลุมต้นเหตุ
ติดตามคลิปเพิ่มเติมได้ที่ช่อง youtube.com/@drsuntv
5. คำถามที่พบบ่อย
ทั้งสองภาวะอาจมีอาการปวดข้างเดียวคล้ายกัน แต่ ปวดศีรษะจากต้นคอ มักเริ่มต้นที่ ท้ายทอย ก่อนร้าวขึ้นศีรษะ และมีอาการคอตึง–เคลื่อนไหวคอจำกัดร่วมด้วย ส่วนไมเกรนมักมีอาการตามัว เห็นแสงวูบวาบ คลื่นไส้รุนแรง และไวต่อแสง–เสียง การวินิจฉัยที่แม่นยำควรอยู่ภายใต้การประเมินของแพทย์
การฝังเข็ม ได้รับการรับรองจาก องค์การอนามัยโลก (WHO) ว่ามีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์สนับสนุนการใช้ในกลุ่มอาการปวดศีรษะจากความตึงเครียดและปวดศีรษะที่มีต้นเหตุจากต้นคอ ทั้งนี้ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับสาเหตุพื้นฐานและการดูแลปัจจัยอื่น ๆ ร่วมด้วย
ผู้ที่ใช้ยาแก้ปวดต่อเนื่องระยะยาวหรือเคยผ่าตัดบริเวณคอมาแล้วยังมีอาการปวดศีรษะ สามารถพิจารณาแนวทางการดูแลแบบ 5 เสา ครอบคลุมการใช้ยาที่เหมาะสม การฝังเข็ม การปรับพฤติกรรม การจัดท่านอน–หมอน และการเสริมสร้างกล้ามเนื้อต้นคอ–แกนกลาง ทั้งนี้ควรปรึกษาแพทย์เพื่อวางแผนที่เหมาะกับสภาพอาการของแต่ละบุคคล
6. บทสรุป
📌 สรุปสาระสำคัญ
อาการ ปวดศีรษะจากต้นคอ (Cervicogenic Headache) เป็นภาวะที่มีต้นเหตุจากความผิดปกติของกระดูกคอ หมอนรองกระดูก หรือกล้ามเนื้อบริเวณต้นคอ แนวทางการดูแลแบบองค์รวม “5 เสา” ของหมอซัน — การใช้ยาที่เหมาะสม, การฝังเข็ม, ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร DrSUN4in1, การลดความเสี่ยง (ท่านั่ง หมอน ความเครียด การดื่มน้ำ), และการออกกำลังกายเสริมกล้ามเนื้อต้นคอ–แกนกลาง — มุ่งเน้นการบรรเทาอาการในระยะสั้นและการลดโอกาสกลับมาเป็นซ้ำในระยะยาว โดยไม่ต้องพึ่งพาการผ่าตัด
แนวทางนี้เหมาะสำหรับทั้งผู้ที่เพิ่งเริ่มมีอาการ และผู้ที่ใช้ยาต่อเนื่องหรือเคยผ่าตัดคอมาแล้วแต่ยังมีอาการปวดศีรษะ การเลือกแนวทางที่เหมาะสมควรอยู่ภายใต้การประเมินของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
7. ติดต่อขอคำปรึกษา
สนใจรับคำปรึกษากับทีมงานหมอซัน
หากต้องการข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับอาการ ปวดศีรษะจากต้นคอ หรือสนใจการดูแลด้วยฝังเข็ม / ผลิตภัณฑ์ DrSUN4in1
ติดต่อทีมงานผ่าน LINE Official Account ได้ทันที
