ปวดเข่าด้านในเดินไกลแล้วเจ็บ เกิดจากอะไร? วิธีรักษาเข่าเสื่อมด้านในแบบไม่ผ่าตัด

1. สาเหตุของอาการปวดเข่าด้านในเดินไกลแล้วเจ็บ

อาการ ปวดเข่าด้านใน ที่กำเริบหลังการเดินไกล สะท้อนถึงภาระแรงกดที่ลงไปที่ ช่องข้อเข่าด้านในส่วนกลาง (Medial Compartment) ซึ่งเป็นบริเวณที่รับน้ำหนักมากที่สุดของข้อเข่า โดยมีสาเหตุได้จากหลายปัจจัยที่สามารถซ้อนทับกัน

สาเหตุที่พบได้บ่อย

• ข้อเข่าเสื่อมด้านใน (Medial Compartment Osteoarthritis) กระดูกอ่อนผิวข้อบางลงและสึกหรอ ทำให้กระดูกเสียดสีกันเวลารับน้ำหนัก
• หมอนรองข้อเข่าด้านในฉีก (Medial Meniscus Tear) มักเกิดจากการบิดเข่าผิดท่า หรือเสื่อมตามวัย
• ขาโก่ง (Genu Varum) ทำให้แรงกดลงด้านในของเข่ามากกว่าด้านนอกผิดปกติ
• เอ็นข้างเข่าด้านในอักเสบ (MCL Strain) มักพบในผู้ที่เคยบาดเจ็บหรือเคลื่อนไหวซ้ำ ๆ
• ถุงน้ำใต้เข่าด้านในอักเสบ (Pes Anserinus Bursitis) ปวดบริเวณต่ำกว่าเข่าด้านในประมาณ 5 ซม. มักพบในผู้หญิงและผู้ที่น้ำหนักเกิน
• น้ำหนักตัวเกินมาตรฐาน เพิ่มภาระลงข้อเข่าโดยตรง (น้ำหนัก 1 กก. มีผลเป็นแรงกดเข่าประมาณ 3–4 กก. ต่อก้าว)
• กล้ามเนื้อต้นขาด้านในและกล้ามเนื้อรอบสะโพกอ่อนแรง ขาดความมั่นคงในการรองรับเข่า
• รองเท้าที่ไม่รองรับการเดิน หรือพื้นเดินที่แข็งและไม่เรียบ

2. อาการของปวดเข่าด้านในเดินไกลแล้วเจ็บ

ผู้ที่มีอาการ ปวดเข่าด้านในเดินไกลแล้วเจ็บ มักมีลักษณะอาการที่บ่งบอกถึงความผิดปกติของช่องข้อเข่าด้านใน อาการที่พบได้บ่อย ได้แก่:

• ปวดเฉพาะบริเวณข้อเข่าด้านใน เริ่มจากปวดเล็กน้อยและรุนแรงขึ้นเมื่อเดินไกล
• อาการ ปวดมากขึ้นเมื่อขึ้น–ลงบันได หรือลุกจากเก้าอี้
• รู้สึกตึงและฝืดในตอนเช้า แต่หลังเคลื่อนไหวเล็กน้อยจะดีขึ้น
• มีอาการ บวมเล็กน้อยรอบเข่าด้านใน หลังเดินไกลหรือยืนนาน
• บางรายอาจรู้สึก เข่าทรุดหรือมีเสียงดังกึก เวลางอเหยียด
• นั่งพับเข่านาน ๆ แล้วลุกขึ้นเดินจะรู้สึกเจ็บใน 2–3 ก้าวแรก
• เดินไม่สุดก้าว ต้องเดินช้าลงเพื่อหลีกเลี่ยงอาการปวด

3. แนวทางการดูแลแบบองค์รวม “5 เสา” โดยไม่ต้องผ่าตัด

หมอซัน วิสัญญีแพทย์ที่จบจากคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล และมีความเชี่ยวชาญด้านการระงับปวดและการฝังเข็ม มุ่งเน้นแนวทางการดูแลผู้ป่วยข้อเข่าแบบองค์รวมที่เรียกว่า “5 เสา” ซึ่งให้ความสำคัญกับการบรรเทาอาการเฉียบพลัน ควบคู่กับการดูแลปัจจัยพื้นฐานเพื่อชะลอความเสื่อมของข้อเข่า โดยไม่ต้องพึ่งพาการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า

แนวทางนี้เหมาะสำหรับทั้งผู้ที่เริ่มมีอาการในระยะแรก และผู้ที่ เคยฉีดสเตียรอยด์ที่เข่าหรือเคยผ่าตัดมาแล้วแต่ยังมีอาการปวด:

1. การใช้ยา ตามหลัก “ให้ครบ ให้ถูก ให้ถึง”

   การจัดยาที่ตรงกับกลไกการอักเสบของข้อเข่าด้านใน เช่น ยาแก้ปวดพาราเซตามอล ยาต้านการอักเสบกลุ่ม NSAIDs (ภายใต้การประเมินความเสี่ยงต่อกระเพาะอาหารและไต) ยาคลายกล้ามเนื้อบริเวณต้นขาและสะโพก และยาแก้ปวดเส้นประสาทในกรณีที่มีอาการชาร้าวร่วมด้วย อาจช่วยลดการอักเสบและบรรเทาอาการได้ตรงจุด การใช้ยาควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์

2. การฝังเข็มทางการแพทย์

   การฝังเข็ม ได้รับการรับรองจาก องค์การอนามัยโลก (WHO) ว่ามีหลักฐานสนับสนุนการใช้บรรเทาอาการปวดเข่าจากภาวะเสื่อม การฝังเข็มในเคสปวดเข่าด้านในจะมุ่งกระตุ้นบริเวณรอบข้อเข่าและกล้ามเนื้อต้นขา เพื่อช่วยบรรเทาอาการปวดและคลายความตึงของกล้ามเนื้อที่เกี่ยวข้องกับการพยุงลูกสะบ้า ด้วยเทคนิคบูรณาการที่ผสมผสานความรู้ด้านวิสัญญีและแพทย์แผนตะวันออก การฝังเข็มควรทำโดยแพทย์ผู้ได้รับการอบรมเฉพาะทาง

3. ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร DrSUN4in1 — ฟื้นฟูข้อเข่าและชะลอความเสื่อม

   DrSUN4in1 เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่มีส่วนประกอบสำคัญสำหรับการดูแลข้อต่อ ได้แก่ UC-II (คอลลาเจนไทป์ 2 ไม่แปลงสภาพ จากสหรัฐอเมริกา) ทำงานผ่านกลไก Oral Tolerance ช่วยลดการอักเสบของกระดูกอ่อน, Proteoglycan (จากญี่ปุ่น) ช่วยดึงน้ำเข้าสู่ข้อเพื่อรักษาความยืดหยุ่นของกระดูกอ่อน, และ Magnesium ช่วยคลายกล้ามเนื้อรอบข้อ ผลิตภัณฑ์ผ่านมาตรฐาน อย. การทานต่อเนื่องควบคู่กับการปรับพฤติกรรม อาจช่วยลดอาการและชะลอความเสื่อม ของข้อเข่าได้

4. การลดความเสี่ยง — รากฐานของการดูแลข้อเข่าระยะยาว

   ปัจจัยพื้นฐานในชีวิตประจำวันมีผลโดยตรงต่ออาการปวดเข่าด้านในและการลุกลามของข้อเสื่อม การปรับพฤติกรรมในด้านต่อไปนี้จึงเป็นหัวใจของการดูแลที่ยั่งยืน:

   ⚖️
   การควบคุมน้ำหนัก
   น้ำหนักตัวที่เกินเกณฑ์เพียง 1 กก. มีผลเป็นแรงกดต่อข้อเข่าประมาณ 3–4 กก. ต่อก้าว การลดน้ำหนักจึงช่วยลดแรงกดต่อช่องข้อเข่าด้านในได้ชัดเจน

   👟
   รองเท้าและพื้นเดิน
   เลือกรองเท้าที่มี Heel Cup แน่นและรองรับอุ้งเท้า หลีกเลี่ยงรองเท้าส้นแบนหรือพื้นแข็ง การใช้แผ่นรองเท้า medial wedge อาจช่วยกระจายแรงในผู้มีขาโก่ง

   🏃
   ปรับท่าทางและกิจกรรม
   หลีกเลี่ยงการนั่งพับเพียบ คุกเข่า หรือนั่งยอง ๆ นาน ลดการขึ้น–ลงบันไดที่ไม่จำเป็น แบ่งการเดินไกลออกเป็นช่วงสั้น ๆ พักทุก 20–30 นาที

   🥗
   อาหารต้านอักเสบ
   ลดอาหารแปรรูปและน้ำตาลที่ส่งเสริมการอักเสบ เพิ่มผัก ผลไม้ และโอเมก้า-3 จากปลา ดื่มน้ำให้เพียงพอเพื่อรักษาน้ำในข้อ

   😴
   การพักผ่อน
   นอนหลับ 7–9 ชั่วโมงต่อคืน เป็นช่วงเวลาที่ร่างกายซ่อมแซมเนื้อเยื่อ การพักผ่อนเพียงพอช่วยลดสารอักเสบในร่างกายและปรับสมดุลฮอร์โมน

5. การออกกำลังกายเสริมกล้ามเนื้อรอบเข่าและแกนกลาง

   การเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อต้นขาด้านหน้า โดยเฉพาะ Vastus Medialis (VMO) ช่วยพยุงเข่าด้านในและลดแรงกดที่ลงข้อ ท่าที่แนะนำ เช่น Quadriceps Sets, Straight-Leg Raise, Mini Squats 0–30 องศา, Wall Sit สั้น ๆ ร่วมกับการเสริมแกนกลางลำตัวด้วย Plank, Bird-dog ควรปฏิบัติภายใต้คำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญและเริ่มจากเบาก่อน

4. คลิปจากหมอซัน

▶ คลิปวิดีโอแนะนำ จากหมอซัน


▶

กระดูกทับเส้น ข้อเข่าเสื่อม รักษาไม่หาย เพราะขาด 1 สิ่งสำคัญนี้ | หมอซัน

ฟังคำอธิบายจากหมอซัน — แนวทางการดูแลข้อเข่าเสื่อมและกระดูกทับเส้น และปัจจัยสำคัญที่ทำให้การรักษาได้ผลในระยะยาว

▶ ดูบน YouTube

ติดตามคลิปเพิ่มเติมได้ที่ช่อง youtube.com/@drsuntv

5. คำถามที่พบบ่อย

6. บทสรุป

7. ติดต่อขอคำปรึกษา