1. สาเหตุของปวดหลังเรื้อรังที่เกี่ยวข้องกับความเครียด
เมื่อร่างกายอยู่ในภาวะ เครียดเรื้อรัง ระบบประสาทจะหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอล (Cortisol) สูงต่อเนื่อง ส่งผลให้กล้ามเนื้อเกร็งตัวตลอดเวลา การไหลเวียนเลือดลดลง และเพิ่มสารก่อการอักเสบในร่างกาย เมื่อสะสมเป็นระยะเวลานาน ระบบประสาทส่วนกลางจะ ไวต่อความปวดเกินปกติ (Central Sensitization) ทำให้รู้สึกปวดมากกว่าที่ควรจะเป็น
ปัจจัยหลักที่พบได้บ่อย
- คอร์ติซอลสูงเรื้อรัง ทำให้กล้ามเนื้อหลังเกร็งตัวต่อเนื่อง ลดการฟื้นฟูตามธรรมชาติ
- Central Sensitization ระบบประสาทส่วนกลางตอบสนองต่อความปวดมากเกินกว่าสาเหตุจริง
- การนอนไม่หลับเรื้อรัง ลดการหลั่งโกรทฮอร์โมน ร่างกายซ่อมแซมตัวเองได้ไม่เพียงพอ
- การลดลงของเซโรโทนิน และโดปามีน — สารเคมีในสมองที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมความปวดและอารมณ์
- วงจรปวด-เครียด-นอนไม่หลับ (Pain-Stress-Insomnia Cycle) ที่ป้อนกลับซ้ำกันจนยากจะหลุดออก
- การหลีกเลี่ยงการเคลื่อนไหว เพราะกลัวเจ็บ (Fear-Avoidance) ทำให้กล้ามเนื้ออ่อนแรงและตึงมากขึ้น
- ภาวะซึมเศร้าหรือวิตกกังวลร่วม ที่ทำให้รับรู้ความปวดรุนแรงกว่าปกติ
2. อาการของปวดหลังเรื้อรังที่สัมพันธ์กับความเครียด
ลักษณะอาการที่บ่งชี้ว่าปวดหลังของคุณอาจมีปัจจัยทางจิตใจร่วม แตกต่างจากปวดหลังเฉียบพลันทั่วไป:
- ปวดต่อเนื่อง เกิน 3 เดือน โดยไม่มีสาเหตุชัดเจน
- ปวดทั่วบริเวณหลังหรือทั่วร่างกาย ไม่จำกัดเฉพาะที่
- อาการปวด แย่ลงเมื่อเครียด วิตกกังวล หรือนอนไม่พอ
- นอนไม่หลับ ตื่นกลางดึก หรือนอนหลับไม่สนิท
- รู้สึก เหนื่อยล้าตลอดเวลา ขาดพลัง
- สมาธิลดลง ความสนใจในกิจกรรมที่เคยชอบลดลง
- หงุดหงิดง่าย วิตกกังวลเกี่ยวกับอาการป่วย
- รักษามาหลายวิธี ทั้งกินยา กายภาพ ฝังเข็ม แต่ อาการกลับมาเป็นซ้ำ
3. แนวทางการดูแลแบบองค์รวม “5 เสา” โดยไม่ต้องผ่าตัด
หมอซัน วิสัญญีแพทย์ที่จบจากคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล และเชี่ยวชาญด้านการระงับปวด ใช้แนวทางการดูแลผู้ป่วย ปวดหลังเรื้อรัง แบบองค์รวมที่เรียกว่า “5 เสา” ซึ่งให้ความสำคัญทั้งกับร่างกายและปัจจัยพื้นฐานทางจิตใจ เพื่อตัดวงจรปวด-เครียด-นอนไม่หลับโดยไม่ต้องพึ่งพาการผ่าตัด
แนวทางนี้เหมาะกับทั้งผู้ที่เพิ่งเริ่มมีอาการเรื้อรัง และผู้ที่เคยรักษามาหลายวิธีหรือเคยผ่าตัดมาแล้วแต่ยังมีอาการปวด:
-
การใช้ยา ตามหลัก “ให้ครบ ให้ถูก ให้ถึง”
ผู้ป่วยปวดหลังเรื้อรังที่มีปัจจัยทางอารมณ์ร่วม แพทย์อาจพิจารณาใช้ยากลุ่ม ยาแก้ปวดเส้นประสาท (เช่น Gabapentin, Pregabalin) ซึ่งช่วยทั้งการลดปวดและการนอนหลับ ร่วมกับยาคลายกล้ามเนื้อและยาต้านการอักเสบในขนาดที่เหมาะสม การใช้ยาควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์
-
การฝังเข็มทางการแพทย์
การฝังเข็ม ได้รับการรับรองจาก องค์การอนามัยโลก (WHO) ว่ามีหลักฐานสนับสนุนการใช้บรรเทาอาการปวดเรื้อรัง การฝังเข็มยังกระตุ้นการหลั่งสารเอ็นดอร์ฟิน เซโรโทนิน และช่วยกระตุ้นระบบประสาทพาราซิมพาเทติก (Parasympathetic) ซึ่งช่วยให้ร่างกายผ่อนคลาย ลดระดับคอร์ติซอลตามธรรมชาติ
-
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร DrSUN4in1 — ฟื้นฟูและช่วยลดโอกาสกลับมาเป็นซ้ำ
DrSUN4in1 ประกอบด้วย UC-II (คอลลาเจนไทป์ 2 จากสหรัฐอเมริกา) ที่ช่วยลดการอักเสบในข้อต่อและกระดูก, Proteoglycan (จากญี่ปุ่น) ดึงน้ำเข้าหมอนรองกระดูก, และ Magnesium ที่ช่วยคลายกล้ามเนื้อและสนับสนุนการนอนหลับ ผ่านมาตรฐาน อย. — เป็นทางเลือกที่ผู้ป่วยจำนวนหนึ่งใช้เพื่อดูแลโครงสร้างกระดูกควบคู่กับการลดความเครียด
-
การลดความเสี่ยง — รากฐานของการดูแลแบบยั่งยืน
สำหรับปวดหลังเรื้อรังที่สัมพันธ์กับความเครียด การปรับปัจจัยพื้นฐานในชีวิตประจำวันคือหัวใจของการตัดวงจรปวด-เครียด-นอนไม่หลับ:
🧘
สมาธิและการหายใจลึก
การฝึก Mindfulness Meditation 10–20 นาทีต่อวัน งานวิจัย MBSR ชี้ว่าช่วยลดความรุนแรงของปวดเรื้อรังได้ราว 30–40%😴
การนอนหลับ
นอนให้ครบ 7–9 ชั่วโมง เลี่ยงคาเฟอีนหลังเที่ยง สร้าง sleep routine คงที่ การนอนพอช่วยให้ร่างกายฟื้นฟูและลดความไวต่อความปวด🏃
การออกกำลังกายแบบ Aerobic
เดินเร็ว 30 นาที 4–5 ครั้งต่อสัปดาห์ ช่วยปล่อยเอ็นดอร์ฟินและลดอาการซึมเศร้า งานวิจัยพบว่าได้ผลใกล้เคียงยาแก้ซึมเศร้าระดับอ่อน🥗
อาหารต้านการอักเสบ
เพิ่มผักผลไม้ ปลาน้ำลึก ลดน้ำตาล แป้งขัดสี และอาหารแปรรูป ที่กระตุ้นการอักเสบและส่งผลต่ออารมณ์ -
การออกกำลังกายเสริมกล้ามเนื้อแกนกลาง
ท่าออกกำลังกายเฉพาะเช่น Plank, Bird-dog, Dead-bug, การยืดเหยียดกล้ามเนื้อหลังและสะโพกแบบโยคะ ช่วยเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อแกนกลาง พยุงกระดูกสันหลัง และส่งเสริมการเคลื่อนไหวที่ปลอดภัย ตัดวงจร Fear-Avoidance
แนวคิดของหมอซัน
หมอซันมุ่งเน้นการดูแลผู้ป่วยปวดเรื้อรังด้วยแนวทางที่ไม่ต้องพึ่งพาการผ่าตัด ทั้งกลุ่มที่มีอาการปวดหลังเรื้อรังจากปัจจัยทางกาย และกลุ่มที่เคยผ่าตัดหลังมาแล้วแต่ยังมีอาการปวดร่วมกับความเครียด โดยให้ความสำคัญกับการดูแลทั้งร่างกายและจิตใจควบคู่กัน เพื่อตัดวงจรปวด-เครียด-นอนไม่หลับ และฟื้นฟูคุณภาพชีวิตในระยะยาว
4. คลิปจากหมอซัน
หมอซันอธิบายความเชื่อมโยงระหว่างความเครียด ภาวะซึมเศร้า และอาการปวดหลังเรื้อรัง
ติดตามคลิปเพิ่มเติมได้ที่ช่อง youtube.com/@drsuntv
5. คำถามที่พบบ่อย
ปวดหลังธรรมดามักเกิดเฉียบพลัน มีตำแหน่งชัดเจน และดีขึ้นภายในไม่กี่สัปดาห์ แต่ ปวดหลังเรื้อรังที่มีปัจจัยทางอารมณ์ร่วม มักเป็นต่อเนื่องเกิน 3 เดือน อาการแย่ลงเมื่อเครียดหรือนอนไม่พอ และตอบสนองต่อยาแก้ปวดธรรมดาน้อยกว่า การดูแลควรครอบคลุมทั้งทางร่างกายและจิตใจ
งานวิจัยทางการแพทย์ในผู้ป่วยปวดเรื้อรังหลายร้อยคน พบว่าโปรแกรม MBSR (Mindfulness-Based Stress Reduction) 8 สัปดาห์ อาจช่วยลดความรุนแรงของอาการปวดได้ราว 30–40% ผ่านกลไกลดความไวของระบบประสาทส่วนกลาง ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล
ผู้ที่เคยผ่าตัดแล้วยังปวดและมีอาการเครียดร่วม สามารถพิจารณาแนวทางการดูแลแบบองค์รวมตาม 5 เสา โดยให้ความสำคัญเป็นพิเศษกับเสาที่ 4 (ลดความเสี่ยง — สมาธิ การนอน อาหาร) เพื่อจัดการ Central Sensitization ควรปรึกษาแพทย์เพื่อวางแผนเหมาะกับสภาพอาการของแต่ละบุคคล
6. บทสรุป
📌 สรุปสาระสำคัญ
อาการ ปวดหลังเรื้อรัง ที่รักษาเท่าไรก็ไม่หาย อาจมีปัจจัยทางความเครียด ความวิตกกังวล และภาวะซึมเศร้าร่วม โดยกลไก Central Sensitization ทำให้ระบบประสาทส่วนกลางไวต่อความปวดเกินปกติ การดูแลแบบองค์รวมตาม 5 เสา ของหมอซัน — การใช้ยา, การฝังเข็ม, ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร DrSUN4in1, การลดความเสี่ยง (สมาธิ การนอน aerobic อาหารต้านอักเสบ), และการออกกำลังกายแกนกลาง — มุ่งเน้นการตัดวงจรปวด-เครียด-นอนไม่หลับ โดยไม่ต้องพึ่งพาการผ่าตัด
การเลือกแนวทางที่เหมาะสมควรอยู่ภายใต้การประเมินของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ผู้ที่มีอาการปวดเรื้อรังร่วมกับความเครียดควรเข้ารับการปรึกษาเพื่อวางแผนการดูแลที่ครอบคลุม
7. ติดต่อขอคำปรึกษา
สนใจรับคำปรึกษากับทีมงานหมอซัน
หากต้องการข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับ ปวดหลังเรื้อรังกับความเครียด หรือสนใจการดูแลด้วยฝังเข็ม / สมาธิบำบัด / ผลิตภัณฑ์ DrSUN4in1
ติดต่อทีมงานผ่าน LINE Official Account ได้ทันที
